W niedzielę, 20 lipca 2025 r., Główny Inspektor Sanitarny, dr Paweł Grzesiowski, potwierdził wystąpienie choroby cholery u starszej kobiety ze Stargardu, woj. zachodniopomorskiego. Seniorka – cierpiąca również na inne schorzenia – trafiła do szpitala i następnie została izolowana oraz przewieziona na oddział zakaźny SZPZ w Szczecinie. Objawami były m.in. ciężka biegunka, silne odwodnienie i niewydolność nerek, co wymagało nawet zastosowania dializ.
Wobec potencjalnego ryzyka zakażenia, ponad 20 osób z kontaktu pierwszego stopnia skierowano na kwarantannę domową; łączna liczba osób objętych nadzorem epidemiologicznym sięgnęła 85 – w tym personel medyczny.
Co istotne, ani pacjentka, ani osoby z jej otoczenia nie były za granicą ani nie miały kontaktu ze źródłami cholery, co stanowi element zagadkowy w tym przypadku.
Poprzednie przypadki cholery w Polsce
Dotychczasowe incydenty tej choroby w Polsce były zazwyczaj „zawlekane” – m.in.:
Czerwiec 2019 – cholerę stwierdzono u członka załogi statku z Indii, który przypłynął do Świnoujścia. Została przeprowadzona kwarantanna załogi, ale nie stwierdzono dalszego rozprzestrzeniania się choroby.
Epidemie XIX wieku – m.in. pod koniec XIX w. w Lublinie i Warszawie notowano duże ogniska: w Lublinie w 1892 r. 2 284 zakażonych i 833 zgony, w Warszawie ostatnia epidemia zakończyła się w 1894 r.
Co to jest cholera? Objawy i mechanizm zakażenia
Cholera to ostra, bardzo zakaźna choroba przewodu pokarmowego wywoływana przez Vibrio cholerae (serogrupy O1 i O139). Zakażenie następuje głównie poprzez spożycie zanieczyszczonej wody lub żywności—in. surowe owoce morza, niedogotowane potrawy, nieumyte warzywa.
Objawy:
gwałtowna, wodnista biegunka („biegunka ryżowa”), obfite wymioty, szybkie odwodnienie prowadzące do osłabienia, skurczów mięśni, niewydolności nerek, w skrajnych przypadkach śmierci w ciągu kilku godzin.
Leczenie opiera się na intensywnym nawodnieniu (dożylnym i doustnym) oraz antybiotykoterapii; w krajach rozwiniętych, dzięki sprawnej opiece, śmiertelność wynosi ok. 1%, podczas gdy w ubogich regionach może sięgać 50%.
Jak chronić się przed cholerą?
1. Higiena osobista – dokładne mycie rąk przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety.
2. Bezpieczna woda – pić wyłącznie wodę przegotowaną lub z butelki, unikać nieznanych źródeł.
3. Bezpieczna żywność – starannie myć warzywa i owoce, unikać surowych lub niedogotowanych potraw, szczególnie owoców morza .
4. Unikanie podejrzanych źródeł – nie spożywać jedzenia z ulicznych stoisk, pić tylko z zaufanych miejsc.
5. Szybka reakcja – przy nagłej biegunce i wymiotach niezwłocznie szukać pomocy medycznej i nie dopuścić do odwodnienia.
Co zrobić, aby zminimalizować ryzyko?
Trzymać się zasad higieny i bezpieczeństwa żywienia.
Śledzić informacje sanitarne – GIS i sanepid monitorują sytuację i wydają zalecenia.
W razie objawów: natychmiast zgłosić się do szpitala i stosować się do wskazówek służb – kwarantanna kontaktów, izolacja osoby chorej, dezynfekcja.
Podsumowanie
Odkryty w Stargardzie przypadek cholery to pierwszy od wielu lat rodzimy przypadek – niespodziewany, bez wyjazdu zagranicznego. Służby sanitarne szybko podjęły kroki: diagnostyka, hospitalizacja, kwarantanna ponad 20–85 osób i dochodzenie epidemiologiczne. Historia ostrzega nas przed tą poważną chorobą, ale dostępne metody leczenia i profilaktyki pozwalają skutecznie ją powstrzymać.
Jeśli podejrzewasz u siebie objawy lub masz wątpliwości – skontaktuj się z lekarzem lub sanepidem.